آموختن و كسب علوم و فنونى ، مانند : فقه ، حديث و كلام پرداخت و همچنين فنون خطاطى ، سياق و نقاشى را نيز تجربه كرد و سپس به آموختن فنون مختلف موسيقى پرداخت و در اين رشته‌ها سرامد اقران خويش گرديد و سپس شهرت وى در فرارود ( ماوراء النهر ) ، عراق عجم ، خراسان و هندوستان پيچيد و در زمرهء دانشمندان ، اديبان ، شاعران و تذكره‌نويسان آن روزگار درآمد . مطربى چنان كه گفتيم ، دوران طفوليت و تحصيلات ابتدايى ، علوم متداول و رايج را در زادگاه خود گذرانده و از همان دوران كودكى و خردسالى شروع به سرودن اشعار كرده است و پس از پايان تحصيل علوم مختلف ، از سمرقند به بخارا رفت و از دانشمند و شاعر نامى بخارا ، خواجه حسن نثارى فنون شعر و ادب را فراگرفت و در عرصهء موسيقى عملى نيز ، مطربى از دوران طفوليت اشتغال داشته و هنگامى كه در نواختن دو ساز موسيقى يعنى : ناى [ نى ] و قانون مهارت فراوان پيدا كرده ، به فراگيرى موسيقى نظرى همت گماشته و در مكتب دانشمندان اين فن ، به كسب موسيقى پرداخته است . مطربى در شعر و شاعرى نيز ، زبردست شده و در ميان شاعران زمان خود ، شهرت يافته و اشعار باقى مانده از او در آثار خود وى و ديگر تذكره‌ها ، نمونه‌اى از بهترين آثار شعرى فرارود ( ماوراء النهر ) در سدهء شانزدهم ميلادى است . آثار ، تأليفات و خاطرات وى ، خود نشانگر تسلط و مهارت او در تذكره‌نويسى ، شعر و اصطلاحات ادبى است و به دليل همين تسلط ، مهارت و دانش گستردهء وى بود كه در تمام مراكز علمى و ادبى و مجالس انس شاعران و محافل عارفان و دربار پادشاهان ، اميران و درباريان راه يافته و با همگان طرح دوستى ريخته و از زندگى آنان اطلاعات دقيق ، جامع و كاملى كسب كرده و گاهى در جريان ريزه‌كاريهاى زندگى اجتماعى ، ادبى ، سياسى ، اخلاقى و دينى افراد قرار گرفته و زمينه و بستر مطمئنى براى تدوين آثار خويش به دست آورده و آگاهيها و اطلاعات دينى ، سياسى ، ادبى و اجتماعى آن روزگار فرارود ، خراسان ، عراق و هندوستان را در آنها منعكس ساخته و به خوبى هم از عهدهء اين كار